Είμαι ο Ευάγγελος Καλαϊτζίδης και εδώ θα βρεις ιδέες , παρουσιάσεις εργαλείων , tips και άλλα τόσα ενδιαφέροντα απο τον χώρο του ελαιολάδου.

Contact Me

  • Home
  • /
  • EVOONEWS
  • /
  • Εναέρια πανίδα των ελαιώνων 1ο Μέρος

Εναέρια πανίδα των ελαιώνων 1ο Μέρος

Η βιολογική γεωργία είναι ένα νομοθετημένο σύστημα παραγωγής που στην εφαρμογή του λαμβάνονται υπόψη οι διαδικασίες που απαντώνται στα αγροοικοσυστήματα.

Η διαχείριση του αγροικοσυστήματος για την θρέψη και την φυτοπροστασία στηρίζεται, στα ωφέλιμα έντομα και τους μικροοργανισμούς. Επειδή ακριβώς έχουμε να κάνουμε με ζωντανούς οργανισμούς είναι ανάγκη να προσδιορίσουμε τις έννοιες: συνθήκες, κατάλληλη στιγμή επέμβασης και όλες εκείνες τις τεχνικές που θα οδηγήσουν στα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα στη σωστή διαχείριση του αγροικοσυστήματος .

Η βιολογική γεωργία έχει τα εξής πλεονεκτήματα όσο αφορά την διαχείριση των εχθρών των καλλιεργειών:

• Οι πληθυσμοί των βλαβερών εντόμων ελαττώνονται καθ’ όλη την καλλιεργητική περίοδο και όχι μόνο παροδικά όπως συμβαίνει με την συμβατική γεωργία.

• Δεν χρειάζεται να κρατηθεί περίοδος ασφάλειας όπως την περίπτωση της συμβατικής γεωργίας πριν την συγκομιδή των προϊόντων. Με τον όρο βιοποικιλότητας εννοούμε την ποικιλότητα της ζωής που βρίσκονται στο κάθε ελαιώνα/περιοχή .

Οι εναέρια πανίδα των ελαιώνων χωρίζονται σε :

  • Δίπτερα
  • Υμενόπτερα
  • Νευρόπτερα
  • Ημίπτερα
  • Λεπιδόπτερα
  • Κολεόπτερα
  • Θυσανόπτερα

∆ίπτερα (Diptera) :

Στην τάξη αυτή ανήκουν πολλά είδη εντόµων µικρών έως µεσαίων διαστάσεων (0,5-50mm). Χαρακτηρίζονται από το ότι τα ακµαία έχουν ένα ζευγάρι µεµβρανοειδή φτερά πάντοτε σχεδόν ανοιχτά και µε  ταχύτατη πτήση. Τα πίσω φτερά έχουν µεταβληθεί σε αλτήρες. Τα πόδια τους είναι καλά ανεπτυγµένα και ο εξωσκελετός τους είναι µαλακός.  Το κεφάλι τους είναι ευκίνητο, έχει δύο µεγάλους σύνθετους οφθαλµούς και τρεις απλούς.  Οι κεραίες τους είναι πολύαρθρες , άλλοτε µ ε τρία άρθρα από τα οποία το τρίτο είναι πολύ ανεπτυγµένο.

Οι προνύµφες έχουν σώµα µαλακό είναι σκολικόµορφες χωρίς πόδια.  Σε ορισµένα είδη το κεφάλι της προνύµφης είναι ευδιάκριτο ενώ σε άλλα δεν αναπτύσσεται.  Είναι ολοµετάβολα έντοµα, και τα στοµατικά τους µόρια είναι µυζητικού ή νύσοντος µυζητικού τύπου. Ο τρόπος ζωής των ακµαίων και των προνυµφών είναι τελείως διαφορετικός.  Στα δίπτερα ανήκουν επίσης είδη εντόµων που στο στάδιο της προνύµφης αποτελούν σπουδαίους εχθρούς των καλλιεργούµενων φυτών, όπως  ο δάκος της ελιάς (Bactrocera olea) και η µύγα της Μεσογείου (Ceratitis capitata)

Υµενόπτερα (Hymenoptera) :

Στα υµενόπτερα ανήκουν έντοµα µικρού έως µεγάλου µεγέθους µε εµφανή κεφαλή. Έχουν δύο ζεύγη µεµβρανοειδών πτερύγων µ ε πολλά νεύρα όπου το δεύτερο είναι µικρότερο από το πρώτο. Τα πόδια είναι καλά ανεπτυγµένα και λεπτοφυή. Τα στοµατικά µόρια τους είναι λείχο-µυζητικού τύπου (µέλισσα) ή µασητικού-µυζητικού τύπου (σφήκα). Έχουν δύο µεγάλους σύνθετους οφθαλµούς και άλλους τρεις απλούς τοποθετηµένους τριγωνικά στο µέτωπο. Οι κεραίες τους είναι διαφόρων τύπων όπως: νηµατοειδής, ροπαλοειδής, κτενοειδής, γονατοειδής.

Έχουν καλά ανεπτυγµένο θώρακα. Ο µεσοθώρακας είναι πολύ µεγαλύτερος και περισσότερο ανεπτυγµένος από τα άλλα δύο θωρακικά τµήµατα. Οι τύποι ποδιών που έχουν είναι: δροµικού, πηδητικού, συλλεκτικού, σµηκτικού και ορυκτού τύπου. Στα θηλυκά η κοιλιά έχει τέρετρο που σε ορισµένα είδη παίζει ρόλο ωοθέτη, και σε άλλα αµυντικού οργάνου π.χ. µέλισσα. Πολλά είδη είναι κοινωνικά και ζουν σε µεγάλες αποικίες. Είναι επίσης γνωστά για την ωφέλιµη δράση τους παρά σαν εχθροί των καλλιεργειών.

Νευρόπτερα (Neuroptera) :
Έντοµα µικρού έως µεγάλου µεγέθους µε µαλακό σώµα. Έχουν δύο ζεύγη µεµβρανοειδών πτερύγων µ ε πλούσια νεύρωση. Μασητικά στοµατικά µόρια. Ολοµετάβολα µ ε καµποδεόµορφη προνύµφη. Χαρακτηριστικά των ειδών της τάξης αυτής αποτελούν τα ωά, που συνήθως τοποθετούνται σε φιλική επιφάνεια στο άκρο µακρόν µίσχων και οι πολύ µακριές γνάθοι που χρησιµεύουν για τη σύλληψη και µύζηση των θυµάτων. Έχουν τρία ζεύγη ποδιών και είναι ωφέλιµα έντοµα. Το ποιο γνωστό είδος είναι το Chrysopa carnea της οικ. Chrysopidae.

Ηµίπτερα (Hemiptera) :

Περιλαµβάνει πολλά φυτοπαράσιτα (αφίδες, τζιτζικάκια κ. α ). Τα έντοµα αυτά ποικίλουν σε µέγεθος, µερικά είναι µικροσκοπικά και άλλα πολύ µεγαλύτερα. Τα στοµατικά τους µόρια είναι διαµορφωµένα σε ρύγχος µ ε το οποίο τρυπούν τα τρυφερά φυτικά µέρη και µυζούν χυµό. Ορισµένα φέρουν αδένες που εκκρίνουν δύσοσµο υγρό ή µελιτώδη ουσίες. Είναι ηµιµετάβολα έντοµα, έχουν δύο ζεύγη πτερύγων που ανάλογα µε τους τύπους χωρίζονται σε δύο υποτάξεις: 1. Homoptera: Τα δύο ζεύγη πτερύγων είναι µεµβρανοειδής. 2. Heteroptera: Το πρώτο ζεύγος είναι ηµιέλυτρα και το δεύτερο είναι µεµβρανοειδές. Στα οµόπτερα χαρακτηριστικές υπεροικογένειες είναι Aphidoidea που περιλαµβάνει τις αφίδες και Aleurodoidea που περιλαµβάνει τους αλευρώδεις. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά των δύο υπεροικογενειών είναι:

Για την Aphidoidea τα έντοµα έχουν µήκος 1-7mm και µακριά πόδια. Έχουν κεραίες ανεπτυγµένες και µακρύ µυζητικό ρύγχος. Η κοιλιά έχει δύο πλευρικές αποφύσεις τα κεράτια ή σιφώνια τα οποία εκκρίνουν κηρώδη ουσία που χρησιµεύει για την άµυνα του εντόµου. Τα θηλυκά δεν έχουν ωοθέτη και είναι ωοτόκα ή ζωοτόκα. Πολλαπλασιάζονται παρθενογεννετικά και πολλά είδη συµπληρώνουν τον βιολογικό τους κύκλο σε έναν ή δύο ξενιστές.
Trialeurodes vaporariorum
Για την υπεροικογένεια Aleurodoidea έχει έντοµα µικρού µεγέθους πολύ ζηµιογόνα, µε µαλακό σώµα που καλύπτεται όπως και οι πτέρυγες

µε µια κηρώδη ουσία σαν αλεύρι, που τους δίνει λευκό ή υπόλευκο χρώµα. Τα νεαρά στάδια διαφέρουν πολύ από τα ενήλικα. Το σώµα τους είναι ισοπαχή µε λεπτούς κηρώδης κροσσούς στην περίµετρο, και όρθια αραιά κηρώδη νήµατα στα νώτα ορισµένων ειδών. Εκκρίνουν µελιτώδεις ουσίες που ευνοούν την εγκατάσταση της καπνιάς.
Pentadomidae
Στα Eteroptera χαρακτηριστικές οικογένειες αποτελούν τα Pentatomidae (βρωµούσες), τα Psyllidae και τα Cicadidae. Η οικογένεια Pentatomidae έχει έντοµα που το σώµα τους είναι κοντό και πλατύ µε µεγάλο θυρεό. Το πρόσθιο ζεύγος πτερύγων είναι ηµιέλυτρα, το οπίσθιο ζεύγος είναι µεµβρανοειδής. Είναι εφοδιασµένες µ ε αδένες που εκκρίνουν δύσοσµο υγρό.

Η οικογένεια Psyllidae έχει έντοµα µικρού µεγέθους, το πλάτος της κεφαλής είναι µεγαλύτερο από το µήκος τους. Είναι συνήθως ζωηρά και πηδούν ή πετούν σε µικρές αποστάσεις. Η οικογένεια Cicadelidae γνωστή και ως Jassidae περιλαµβάνει έντοµα που πηδούν πάνω στα φυτά. Είναι µια µεγάλη οικογένεια µε πάνω από 250 είδη και χωρίζονται σε πολλά µικρά υποείδη. Τα έντοµα είναι γενικά µικρά µ ε γυαλιστερά χρώµατα και µ ε κυρίαρχο χρώµα το πράσινο. Τα Cicadelidae πηδούν πολύ καλά για το ύψος τους.

Κάνουν µεγάλες ζηµιές στους καρπούς των σιτηρών στις θερµές περιοχές, αλλά δεν είναι τόσο σηµαντικές στην Ευρώπη. Με την αποµάκρυνση των χυµών και καταστροφή της χλωροφύλλης παράγουν χαρακτηριστικά ωχρά εξανθήµατα γύρο από τις περιοχές που τρώνε.

Λεπιδόπτερα (Lepidoptera) :

Η τάξη περιλαµβάνει πολυάριθµα είδη που ζουν στην ξηρά και είναι γνωστά µε το όνοµα πεταλούδες. Είναι έντοµα µ ε µικρό έως µεγάλο µ έγεθος. ∆ιακρίνονται εύκολα από τις άλλες τάξεις εντόµων από τα χαρακτηριστικά λέπια µε τα οποία καλύπτεται όλο το σώµα. Έχουν ωραίους και ποικίλους χρωµατισµούς. Το σώµα τους χωρίζεται σε κεφαλή, θώρακα και κοιλιά και περιβάλλεται από εύθραυστο χιτίνιο εξωσκελετό που είναι µαλακός και εύκαµπτος. Έχουν κεφάλι µικρό, ελεύθερο µε στοµατικά µόρια µυζητικού τύπου. Οι κεραίες είναι διαφόρων τύπων και οι οφθαλµοί τους είναι σύνθετοι. Έχουν τέσσερις τριγωνικές µ εµβρανοειδής πτέρυγες κατάλληλες για πτήση, συνήθως οι µπροστινές είναι µεγαλύτερες από τις πίσω.

Τα πόδια τους είναι καλά ανεπτυγµένα µε αυξανόµενο µήκος από το πρώτο ως το τρίτο ζευγάρι. Είναι ολοµετάβολα έντοµα. Οι προνύµφες έχουν τυπικό σχήµα κάµπιας. Οι πλαγγόνες των λεπιδοπτέρων ονοµάζονται χρυσαλίδες και έχουν τα άκρα τους καλυµµένα σε πουπάριο. Τα ακµαία τρέφονται µυζώντας νέκταρ ή άλλες ζαχαρούχες ουσίες σε υγρή µορφή και γι’ αυτό δεν προκαλούν βλάβες στις καλλιέργειες. Βλάβες προκαλούν οι προνύµφες τους. Τα γνωστότερα λεπιδόπτερα είναι: Polychrosis botrana (συνώνυµο Lobesia botrana, ευδεµίδα του αµπελιού) και Prays olea (πυρηνοτρήτης της ελιάς).

Κολεόπτερα (Coleoptera) :

Τα έντοµα που υπάρχουν σε αυτή την τάξη είναι τα γνωστά µας σκαθάρια. Σε µέγεθος από πολύ µικρά έως και πολύ µεγάλα (0,5mm-15cm). Τα κολεόπτερα αναγνωρίζονται εύκολα από τις σκληρές χιτινισµένες και αδιαφανής πρόσθιες πτέρυγες που δεν χρησιµεύουν στην πτήση, αλλά καλύπτουν και προφυλάσσουν τις πίσω πτέρυγες όταν το έντοµο δεν πετάει, και γι’ αυτό ονοµάζονται έλυτρα. Το δεύτερο ζευγάρι φτερών µε τα οποία γίνεται η πτήση είναι µ εµβρανοειδής, και αναδιπλώνονται σαν ριπίδιο κάτω από τα έλυτρα όταν το έντοµο ηρεµεί.

Έχουν στοµατικά µόρια µασητικού τύπου και κεραίες διαφόρων τύπων. Είναι ολοµετάβολα έντοµα. Οι προνύµφες τους είναι ευκέφαλες και έχουν τρία ζεύγη καλά ανεπτυγµένα θωρακικά πόδια, εκτός από εκείνες που ανήκουν στην οικογένεια Curculionidae. Πολλά είδη έχουν ωραία λαµπερά µεταλλικά χρώµατα που µαζί µε την ιδιάζουσα κατασκευή και την µορφή τους, είχαν προκαλέσει από τους αρχαίους χρόνους το ενδιαφέρον των φυσιοδιφών αλλά και των ιερέων της αρχαίας Αιγύπτου.

Θυσανόπτερα (Thysanoptera):

Έντοµα πολύ µικρού µεγέθους, µε λεπτό επίµηκες σώµα. Έχουν δύο ζεύγη στενών πτερύγων που περικλείονται περιµετρικά από θύσανους. Πολύ συχνά είναι άπτερα. Τα στοµατικά τους µόρια είναι ξέοντος µυζητικού τύπου. Είναι έντοµα νεοµετάβολα, έχουν χρώµα κίτρινο, καστανοκίτρινο ή µαύρο. Οι προνύµφες µοιάζουν µ ε ακµαία ενώ περιλαµβάνουν και ακίνητα στάδια που ονοµάζονται νύµφες.